Chọn lux theo không gian: đọc bảng tiêu chuẩn TCVN/EN sao cho đúng

Vì sao không có 1 con số lux chung cho "nhà xưởng"

TCVN 7114-1:2008 quy định dải 300-1.000 lux cho nhà xưởng sản xuất, tuỳ theo mức độ tinh xảo của công việc — công việc thô (đóng gói, vận chuyển) cần ít lux hơn nhiều so với công việc tinh vi (kiểm tra chi tiết nhỏ, lắp ráp chính xác). Nếu áp cùng 1 mức 500 lux cho toàn bộ nhà xưởng, khu vực thô sẽ lãng phí điện, còn khu vực tinh vi có thể vẫn chưa đủ sáng.

Điều này khác với văn phòng — nơi tiêu chuẩn thường quy về 1 mức chung 500 lux vì tính chất công việc (đọc, gõ máy tính) tương đối đồng đều trên toàn bộ không gian.

Phân biệt khu lưu trữ và khu thao tác trong kho

Khu vực lưu trữ thuần tuý (chỉ để hàng, ít người qua lại) chỉ cần tối thiểu 100 lux theo TCVN, trong khi khu vực thao tác như đóng gói, kiểm hàng cần 200-300 lux vì có hoạt động đọc nhãn mã, kiểm tra hàng hoá liên tục. Thiết kế 1 mức lux chung cho cả kho thường dẫn tới thừa đèn ở khu lưu trữ và/hoặc thiếu sáng ở khu thao tác.

EN 12464-1 dùng độ rọi duy trì — cần thiết kế dư

Khác với cách đọc "đủ 300 lux là xong", tiêu chuẩn châu Âu EN 12464-1 quy định giá trị là độ rọi DUY TRÌ (maintained illuminance) — tức là mức lux tối thiểu phải đạt được SAU KHI quang thông đã suy giảm theo thời gian sử dụng. Vì vậy khi thiết kế, cần tính dư ra bằng hệ số LLF (Light Loss Factor, thường 0.7-0.9) chứ không lấy đúng số lux yêu cầu để tính ngược ra số đèn.